روغن گیربکس دنده اتوماتیک یک قسمت مهم برای گیربکس خودرو بوده که باعث شده قطعات نرم تر کار کنند. در این نوع گیربکس اتوماتیک، دنده ها خود به خود تغییر می یابند و همه این روند وابسته به همان روغن و کیفیتش است.
این روغن علاوه بر اینکه قطعات را روان نگه می دارد، باعث منتقل شدن قدرت هم شده، بنابراین، آشنایی با خصوصیات روغن گیربکس اتوماتیک اهمیت زیادی داشته تا از آسیب رسیدن به سیستم جلوگیری گردد.
ویژگی های روغن گیربکس اتوماتیک
ویژگی های روغن گیربکس اتوماتیک به شرح زیر می باشد؛
• گرانوی پایین
روغن گیربکس دنده اتوماتیک نسبت به روغن مخصوص دنده دستی غلظت کمتری دارد و رقیق تر است. یعنی گرانروی این نوع روغن پایین تر در نظر گرفته می شود. همین ویژگی باعث انتقال بهتر نیرو به کلاچ شده و نقش مهمی در کارکرد صحیح گیربکس اتوماتیک دارد.
• مقاومت در برابر گرما
روغن گیربکس دنده اتوماتیک علاوه بر اینکه روان کننده است، وظیفه خنک کردن قطعات داخلی گیربکس را نیز بر عهده دارد. عملکرد این روغن مانند مایع خنک کننده رادیاتور خودرو عمل کرده و با انتقال حرارت، از گرم شدن بیش از حد دنده ها جلوگیری به عمل می آورد.
نقطه جوش این نوع روغن نسبت به روغن گیربکس دستی پایین تر بوده، اما با اضافه کردن مواد دیگر، مقاومت آن در برابر دماهای بالا افزایش می یابد.
بیشتر بخوانید
• آب گریزی
روغن گیربکس دنده اتوماتیک باید ویژگی آب گریزی داشته باشد تا در صورت ورود آب یا رطوبت به داخل مخزن، بتواند از آن جدا شود و از ایجاد مواد مخرب برای سیستم جلوگیری نماید. این خاصیت باعث گشته روغن به خوبی از تماس با آب دوری کند و سلامت گیربکس حفظ گردد.
• خاصیت ضد کف بودن
روغن گیربکس دنده اتوماتیک باید خاصیت ضدکف هم داشته تا از ایجاد حباب در داخل روغن جلوگیری نماید. چون حضور حباب ها می تواند انتقال نیرو در گیربکس با مشکل مواجه کند و کارایی روغن از این طریق کم شود. این ویژگی کمک خواهد کرد کار گیربکس به شکل بهتری حفظ گردد.
• مقاومت در برابر خوردگی و ساییدگی
همچنین روغن گیربکس دنده اتوماتیک می بایست مقاومت خوبی در برابر سایش قطعات مختلف داشته باشد زیرا اجزای گیربکس از فلزاتی مثل فولاد، چدن، آلومینیوم، مس و برنز تشکیل شده اند.
این روغن باید بتواند از ساییدگی و زنگ زدگی فلزات جلوگیری نماید و خاصیت ضدزنگ خود را حفظ کند. همچنین نگذارد لجن در قطعات رسوب گیرد. این عامل از دیگر ویژگی های مهم این روغن به حساب می آید تا گیربکس سالم باقی بماند.
زمان تعویض روغن گیربکس اتوماتیک
روغن گیربکس دنده اتوماتیک معمولاً پس از گذشت حدود ۶۰ هزار کیلومتر یا طی کردن سه سال، نیاز به تعویض پیدا می کند، اما بهتر است همیشه به صورت دوره ای وضعیت و کیفیت روغن را بررسی نمایید.
اگر تعویض روغن به موقع انجام نگیرد، احتمال دارد کلاچ ها به خوبی روی هم قرار نگیرند و اصطکاک باعث آسیب دیدن آنها شود. هرچند بیشتر تعویض ها در کیلومترهای بالا اتفاق می افتد، اما اگر با مشکلاتی مثل شنیدن صدای غیر عادی هنگام تغییر دادن دنده، سخت بودن تعویض دنده، جا نرفتن دنده یا تاخیر در حرکت پس از تعویض دنده مواجه شدید، نشانه ای از وجود مشکل در سیستم گیربکس است.
در این شرایط، مراجعه سریع به تعمیرگاه یا نمایندگی توصیه می گردد تا از آسیب های بیشتر جلوگیری به عمل آید. رعایت این نکات کمک می کند عمر گیربکس بیشتر شود.
کنترل دوره ای روغن گیربکس اتوماتیک
روغن گیربکس دنده اتوماتیک باید همیشه در سطحی که تعیین شده باقی بماند تا کار گیربکس به خوبی انجام پذیرد.
از آنجا که این روغن تبخیر نخواهد شد، اگر سطح آن پایین تر از حد معمول مشاهده گردد، احتمالاً نشتی در جایی از سیستم وجود دارد که باید حتماً به آن توجه کنید و تعمیرات لازم انجام گیرد.
در مقابل، پر بودن بیش از اندازه روغن هم می تواند مشکلاتی به همراه داشته باشد. چرا که افزایش سطح روغن باعث تشکیل حباب در داخل می شود و این حباب ها به تدریج باعث اکسید شدن روغن می گردند.
در گذشته، بیشتر خودروها گیج مخصوص برای اندازه گیری سطح روغن گیربکس داشتند تا راننده به راحتی بتواند میزان روغن را چک کند. اما خودروهای جدیدتر چنین گیجی ندارند و به جای آن، سیستم های پیشرفته تری به کار رفته که کیفیت روغن را بررسی کنند و در زمان نیاز به تعویض، هشدار می دهند.
این سیستم ها کمک می کنند تا راننده متوجه کم بودن یا زیاد بودن روغن گیربکس شود.
به همین دلیل همیشه بهتر است در زمان های مشخص مقدار روغن را چک کرده و در صورت مشاهده هرگونه کاهش یا افزایش غیر طبیعی، به تعمیر گاه مراجعه نمایید.
علاعم خراب شدن روغن گیربکس اتوماتیک
روغن گیربکس دنده اتوماتیک وقتی که سالم است، رنگی شفاف و قرمز دارد که نشان دهنده کیفیت خوب آن می باشد. با گذشت زمان، رنگ روغن به تدریج تیره و به قهوه ای می گردد که نشان دهنده کاهش کیفیت بوده و نیاز به توجه برای تعویض دارد.
وقتی روغن به رنگ شیری دیده شود، به معنای ترکیب آن با آب بوده، این حالت باعث شده دنده به خوبی جای نرود و لغزش ایجاد گردد.
می توان گفت، کدر شدن روغن نشان دهنده وجود مواد دیگر می باشد که می تواند راه های عبور روغن را ببندد و فشار سیستم را کاهش دهد و نشان دهنده خرابی در روغن است.
جمع بندی
روغن گیربکس دنده اتوماتیک نقش خیلی مهمی در سالم ماندن و درست کار کردن گیربکس خودرو داشته و باید همیشه کیفیتش خوب بماند. این روغن باید غلظت مناسبی داشته باشد که نیرو به خوبی به کلاچ منتقل گردد و هم بتواند به خوبی قطعات را خنک نماید تا ان ها داغ نشوند.
ویژگی های مهم دیگر مثل مقاومت در برابر خوردگی و زنگ زدگی، جلوگیری از ایجاد لجن و رسوب هم خیلی مهم می باشد.
سطح روغن باید همیشه در حد استاندارد باقی بماند زیرا پایین بودن آن معمولاً یعنی روغن نشت دارد. برای خرید بهترین روغن به سایت سایوت مراجعه نمایید.
